15 Ağustos 2018 Çarşamba 00:14
 

ORTADOĞU ARAPSAÇI

27 Ekim 2015 Salı 13:40

Bir zamanlar biz olmadan “yaprak kımıldamayacağı” iddia edilen Ortadoğu’da şehirler haritadan siliniyor. Kollar bacaklar havada uçuşuyor. Bu kargaşa ülkemize de sirayet etti. Ortadoğu kaynaklı fanatizm, “Düzinelerle insan öldürdük, hamd olsun” diyen insanları ülkemizin başına musallat etti. Ne oluyor?

Değişmeyen dikta rejimlerine karşı Arap ülkelerinde başlayan isyan, dört yıl önce Suriye’de de patlak verdi. Bu mücadele şu anda, bir düzine ülkenin katılmasıyla bir tür ön-dünya savaşına dönüşmüş bulunuyor. Olayı karmaşıklaştıran birçok taraf ve anlaşmazlık var. Durum, tam bir arapsaçı…

İç savaş

Ana aktörler: Suriye Hükümeti

İsyancı gruplar

Müttefikler: Rusya, İran, Hizbullah ve yerel milisler, ABD, Türkiye, kimi Arap ülkeleri

IŞİD’e karşı savaş

Ana Aktörler:

IŞİD (İslam Devleti)

Kürtler

ABD

Müttefikler: Bölge dışından gelen savaşçılar: Avusturalyalılar, Bahreynliler, Kanadalılar, Fransızlar, Ürdünlüler, Suudi Arabistanlılar, Türkiyeliler, Birleşik Emirlikler’den ve eski Sovyet Rusya coğrafyasından gelenler.

Suriye rejiminin bekası ve IŞİD’e karşı çifte savaşta ABD ve Rusya ilkinde düşman ikincisinde müttefikler.

İç savaş

Taraflar: Suriye Hükümeti

İsyancı gruplar

İkincil Taraflar: Rusya, İran, Hizbullah ve yerel milisler, ABD, Türkiye, Suudi Arabistan ve İslam Devleti (IŞİD), yabancı savaşçılar

İsyancı grupların ABD ve Türkiye tarafından desteklenenleri, IŞİD’e karşı değil, Beşşar Esed hükümetine karşı şavaşıyorlar(dı).

Son dönemde ABD, IŞİD’le savaşa ağırlık verdi ve 2.600 hedefi vurdu. Doğrudan Suriye hükümetini hedef almadı. Hükümet karşıtı örgütleri para, silah ve eğitimle destekledi.

Rusya, İran ve Lübnan Hizbullah’ı, Beşşar Esed’in şimdilik başta kalmasını istiyorlar. Rusya, Suriye kara kuvvetleriyle işbirliği içinde isyancı hedeflerine amansız bir hava saldırısı başlattı.

İslam Devleti (IŞİD), hem Esed’i devirmek hem de Suriye ve Irak topraklarında bir hilafet devleti kurarak diğer İslam ülkelerine sarkmak istiyor.

Dört yıllık savaştan sonra Suriye, parçalanmış bir ülke. Hükümet, onun ancak ufak bir bölümüne hâkim.
Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye, Esed’e karşı destekledikleri radikal milis güçlerin -IŞİD gibi- kendileri için de tehdit oluşturduğunu anladıktan sonra ABD ile işbirliğine gittiler.

Benimsedikleri ortak strateji, bu örgütü izole etmek; özellikle ekonomik kaynaklarını kurutarak birkaç yılda çökertmek. Ama bu söylendiği kadar kolay değil çünkü Suriye’de pek çok çıkar, beklenti ve düşmanlık iç-içe girmiş durumda. Türkiye sınırlarının geçirgen olması ve Arap dolarlarının IŞİD’in güçlenmesine yardım ettiği dillendiriliyor.

IŞİD’in yenilmesinin uzun süreceği anlaşılıyor. Çünkü Suriye’nin müttefikleri, özellikle Rusya, IŞİD’den çok rejim karşıtlarını bombalıyor.

Bir diğer zorluk da Kürtler’e bakışta ortaya çıkıyor. Kürt savaşçılar, ABD’in Suriye’de en önemli kara destek unsuru. Bölgedeki yaklaşık 30 milyon Kürt, dağıldıkları Türkiye, Suriye, Irak ve İran’dan daha fazla özerklik istiyorlar. Suriye’deki kazanımları, onları bu amaca bir adım daha yaklaştırıyor. Suriye ordusu Türkiye sınır boyundan çekilince Amerikan hava desteğiyle Kürt milis güçleri, geniş alanları ele geçirdiler. Türkiye’nin uzun süre seyirci kaldığı Kobani savunması, Kürt-ABD işbirliğinin başlangıcı oldu.

Türkiye’nin Suriye’de ilk hedefi Şam hükümetiyken şimdilerde Kürtler oldu. IŞİD son zamanda “düşman hedefler” arasına girse de Ankara için ana hedef Kürtler. Bu durum Türkiye’nin gerek içerde, gerek dışında hareket kabiliyetini ve politika seçeneklerini çok sınırlıyor. Bu tabloyla seçimlere gidiyoruz.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNANLAR

KÖŞE YAZARLARI

ÖNE ÇIKANLAR

HAVA DURUMU

5 günlük hava durumu